سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
436
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
تجزيه و تركيب فاء : به معناى تفريع . امنع : صيغه امر ، فعل و فاعل ه : ضمير منصوبى ، مفعول است براى « امنع » . حين : ظرف زمان ، متعلّق است به « امنعه » ، مضاف . يستوى : فعل مضارع معلوم الجزأن : فاعل است براى « يستوى » و جمله فعليّه ، مضاف اليه براى « حين » . عرفا : تميز است از نسبت « يستوى » به « الجزأن » . و نكرا : معطوف است به عرفا عادمى : مضاف ، حال است از « الجزأن » . بيان : مضاف اليه . ترجمه : پس منع نما از تقديم خبر در وقتى كه مبتداء و خبر از حيث معرفه و نكره بودن مساوى بوده در حالى كه فاقد بيان باشند . متن : « 130 » كذا اذا ما الفعل كان خبرا * او قصد استعماله منحصرا تجزيه و تركيب كذا : جار و مجرور ، متعلّق است به « امنعه » . اذا : شرطيّه ، زمانيّه . ما : زائده الفعل : فاعل است براى فعل محذوف كه « كان » مفسّر آنست و تقدير كلام چنين مىباشد : اذا كان الفعل خبرا . كان : مفسّر فعل محذوف